باغ شازده ماهان نگینی در دل کویر

باغ شازده ماهان نگینی در دل کویر



باغ شازده ماهان

باغ شازده ماهان یکی از زیباترین باغ های تاریخی ایرانی است که در استان کرمان واقع شده و همه ساله

گردشگران زیادی را به دیدار از خود دعوت می کند. این باغ در دامنه کوه های تیگران، در حدود دو کیلومتری

شهر ماهان و در نزدیکی شهر کرمان قرار گرفته است.

با وجود اینکه استان کرمان در منطقه ای گرم و خشک قرار دارد اما وجود باغ شازده ماهان همچون بهشتی

در این مکان، یکی از منحصر به فردترین جاذبه های گردشگری کرمان را رقم زده است. این باغ جزو

باغ های طبقاتی ایران است که با تلفیقی از زیبایی و اصالت ایرانی و همنوایی آب و باغ و معماری چشم‌نواز به نگینی در دل کویر می ماند.

معماری و چشم انداز باغ شازده ماهان

این باغ از نمونه باغ تخت‌های ایرانی است و در زمینی مستطیلی شکل به مساحت پنج و نیم هکتار بنا

شده و دارای سردر ورودی بسیار زیبایی است. شكل اصلی باغ، مستطیلی با نسبت تقریبی چهار به یك

است. طول كلی داخل باغ ٤٠٧ متر و عرض آن ١٢٢ متر است. تقسیم‌بندی كلی باغ به‌ صورت یك محور

طولی و دو كانون (محوطه بنای اصلی باغ در قسمت بالا و محوطه ورودی در قسمت پایین) قابل‌

تشخیص است. محورهای فرعی به‌ صورت افقی و عمود بر محور اصلی در مرز اختلاف سطح‌ها،

كرت‌ها را كه شمار آن‌ها در هر طرف هشت عدد است، به وجود آورده‌اند.

بناهای باغ عبارت‌اند از: كوشك اصلی یعنی سكونت‌گاه دائمی ‌و یا فصلی مالك كه در انتهای فوقانی باغ

قرار دارد. سر در خانه به‌ صورت بنایی خطی در بخش ورودی باغ قرار دارد و در دو طبقه بنا شده است.

طبقه بالایی این بنا دارای اتاق‌هایی است كه برای زندگی و پذیرایی پیش‌بینی‌ شده‌اند. این باغ علاوه

بر سردر، شامل عمارت شاه‌نشین و حمام نیز می‌باشد. در حال حاضر قسمت شاه‌نشین،

به یک رستوران تبدیل شده و توسط بخش خصوصی اداره می‌شود.

در باغ فواره‌ها یا آبفشانهایی نیز وجود دارد که در راستای باغ قرار دارند و از زیباترین فواره‌های باغ‌های

ایرانی هستند. هنگام ورود، به ویژه در طبقه بالایی سردر خانه بجز نماها و چشم‌اندازهای بیرونی باغ،

چشم‌انداز چهارباغ و در جهت وارون بر آن و چشم‌انداز کوه را ممکن می‌سازد. این چشم‌اندازهای دیدنی

یعنی دیدن جوش و خروش آب، حوضچه‌ها و آبشارها همراه با آرایش گیاهی چشم‌اندازهای درونی بی‌مانندی را بدست می‌دهند.

در این باغ درختان میوه گوناگونی به چشم می‌خورند و در جلوی عمارت هم حوض‌ها و فواره‌ها آب‌نمای زیبایی را تشکیل داده‌اند. آب باغ از رودخانه کوچک تیگران فراهم می‌شود. نهر آبی كه وارد باغ می‌شود در جهت طولی به‌گونه‌ای توزیع می‌گردد كه علاوه بر آبیاری كرت‌ها و مسیرها با استفاده از شیب تند زمین روی محور اصلی و میانی باغ به‌ صورت نهری وسیع، آبشّره‌ها و آبشارها به عنصر اصلی كیفیت‌بخش باغ مبدل شده است.

تاریخچه باغ

در قرن های اولیه هجری، شخصی به نام آذر ماهان در این ناحیه حکومت می کرد او در این مناطق، آبادانی هایی را به وجود آورد که یکی از آن ها شهر ماهان بود. این باغ توسط حاکم وقت کرمان در سال ۱۲۷۶ ساخته شد اما بنای درون آن توسط ناصرالدوله که به مدت ۱۱ سال در کرمان حکمرانی می کرد درست شد، بعد از مرگ او ساخت باغ به صورت نیمه کاره رها شد. این باغ با وجود همه زیبایی های طبیعی و مصنوع خود به دلیل دگرگونی شرایط سیاسی و اجتماعی دچار آسیبهای فراوانی گردیده است.

چون این مکان در مسیر جاده ابریشم و جاده اصلی قرار دارد به همین دلیل اینجا را برای ساختن این باغ اشرافی انتخاب کرده اند. این باغ یک بار در سال ۱۳۳۷ و بار دیگر پس از زلزله سال ۱۳۶۰ كه در آن آسیب هایی دید، مرمت شد. باغ شازده ماهان یکی از ۹ باغ ایرانی است که در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید و اطلاعات این باغ از طرف یونسکو به ۳۵ زبان ترجمه و در نقشه گردشگری یونسکو قرار گرفته‌است. این باغ هم اکنون در میان پرگردشگرترین جاذبه‌های ایران قرار دارد.